ในช่วงบรรยากาศการเมืองที่เข้มข้น มักมีการปล่อยข้อมูลเพื่อสร้างความสับสนหรือทำลายคะแนนนิยม ข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้มีแค่ "เรื่องโกหก" แต่ยังมีเทคนิคที่ซับซ้อนขึ้น เรามาทำความรู้จักและวิธีป้องกันกันครับ

1. รู้ทัน 3 รูปแบบข้อมูลลวง
* เฟกนิวส์ (Fake News): เรื่องโกหกที่สร้างขึ้นมาใหม่ทั้งหมด หรือใช้ AI (Deepfake) สร้างวิดีโอและเสียงปลอมให้ดูเหมือนจริง
* ข่าวตัดตอน (Decontextualization): นำคำพูดเพียงบางประโยค หรือคลิปสั้นๆ มานำเสนอโดยตัดบริบทเดิมออก เพื่อให้เกิดความเข้าใจผิด
* ข่าวเก่าเล่าใหม่: นำภาพเหตุการณ์ในอดีตมาโพสต์ใหม่เพื่อให้คนเข้าใจว่าเป็นเหตุการณ์ปัจจุบัน

2. หลักการกลั่นกรอง "5W1H" ก่อนเชื่อ
ก่อนจะกดแชร์ หรือตัดสินใจเชื่อข้อมูลที่ได้รับในไลน์หรือโซเชียล ให้ถามตัวเองสั้นๆ:
* Who: ใครเป็นคนส่ง/เขียน? แหล่งข่าวมีความน่าเชื่อถือหรือมีตัวตนจริงไหม?
* What: เนื้อหาดูรุนแรง เร้าอารมณ์ หรือใช้คำว่า "ด่วนที่สุด" เพื่อให้เราตกใจหรือไม่?
* When: ข่าวนี้เกิดขึ้นเมื่อไหร่? เช็กวันที่ให้แน่ใจว่าเป็นข้อมูลปัจจุบัน
* Where: ลิงก์เว็บไซต์แปลกๆ หรือไม่? (เช่น เลียนแบบชื่อสำนักข่าวใหญ่)
* Why & How: เขาปล่อยข่าวนี้เพื่อประโยชน์ของใคร? มีหลักฐานหรือแหล่งข่าวอื่นยืนยันตรงกันไหม?

3. วิธีเลือก "คนที่ใช่" ท่ามกลางกระแสข้อมูล
หากคุณมีคนในใจอยู่แล้ว เป็นเรื่องดีที่จะรักษาความเชื่อมั่น แต่ควรเพิ่มความรอบคอบด้วยหลักการ:
* ยึดที่ผลงาน (Log Files): ดูสิ่งที่เขา "ทำจริง" ในอดีต มากกว่าสิ่งที่เขา "เพิ่งพูด" ในช่วงหาเสียง
* เช็กความสมเหตุสมผล: นโยบายที่เสนอมาทำได้จริงไหม? อยู่ในอำนาจหน้าที่ของเขาหรือไม่?
* เปิดรับอย่างเท่าทัน: ลองฟังข้อมูลจากหลายด้านเพื่อให้เห็นภาพรวม เหมือนการทำ Unit Testing ให้กับความคิดของเรา เพื่อให้มั่นใจว่าคะแนนเสียงของเราจะถูกใช้อย่างคุ้มค่าที่สุด

“ข้อมูลที่ถูกต้อง คือรากฐานของประชาธิปไตยที่เข้มแข็ง”


คำสำคัญ: #Townlie #ข่าวสาร