โรคเบาหวานเป็นหนึ่งในโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนทั่วโลก เกิดจากความผิดปกติของฮอร์โมนอินซูลิน ทำให้ร่างกายไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ตามปกติ
สิ่งที่น่ากังวลคือ ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งอาจไม่รู้ตัวว่ากำลังเป็นโรคเบาหวาน เนื่องจากในระยะแรกอาจไม่มีอาการผิดปกติชัดเจน กว่าจะตรวจพบก็อาจเริ่มมีผลกระทบต่อไต ดวงตา หัวใจ และระบบประสาทแล้ว
เนื่องในวันที่ 14 พฤศจิกายน วันเบาหวานโลก Townlie.com จึงรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับโรคเบาหวาน อาการเตือน ปัจจัยเสี่ยง และวิธีดูแลสุขภาพ เพื่อให้ประชาชนรู้เท่าทันและป้องกันได้ตั้งแต่วันนี้
โรคเบาหวานเกิดจากอะไร?
โรคเบาหวานเกิดจากร่างกายผลิตฮอร์โมนอินซูลินไม่เพียงพอ หรือร่างกายไม่สามารถใช้อินซูลินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้น้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ
โรคเบาหวานแบ่งออกเป็น 4 ประเภทสำคัญ ได้แก่
1. เบาหวานชนิดที่ 1 เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำลายเซลล์ที่ผลิตอินซูลินในตับอ่อน ทำให้ร่างกายขาดอินซูลิน
2. เบาหวานชนิดที่ 2 เกิดจากภาวะดื้อต่ออินซูลินและการผลิตอินซูลินไม่เพียงพอ เป็นชนิดที่พบมากที่สุด
3. เบาหวานขณะตั้งครรภ์ เป็นภาวะระดับน้ำตาลในเลือดสูงที่เกิดขึ้นระหว่างตั้งครรภ์
4. เบาหวานชนิดอื่น ๆ เกิดจากสาเหตุเฉพาะ เช่น ความผิดปกติของตับอ่อน โรคบางชนิด หรือผลจากยาบางประเภท
7 สัญญาณเตือนโรคเบาหวานที่ไม่ควรมองข้าม
หากมีอาการต่อไปนี้ ควรสังเกตความผิดปกติของร่างกายและพิจารณาเข้ารับการตรวจระดับน้ำตาลในเลือด
1. ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะตอนกลางคืน
เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดสูง ร่างกายจะพยายามขับน้ำตาลส่วนเกินออกทางปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะบ่อยกว่าปกติ
2. กระหายน้ำบ่อยผิดปกติ
การปัสสาวะบ่อยทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำ จึงเกิดอาการกระหายน้ำและต้องการดื่มน้ำมากขึ้น
3. หิวบ่อย รับประทานอาหารมากขึ้น
แม้รับประทานอาหารแล้ว แต่ร่างกายอาจไม่สามารถนำน้ำตาลไปใช้เป็นพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงทำให้รู้สึกหิวบ่อย
4. น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
หากร่างกายไม่สามารถใช้กลูโคสเป็นพลังงานได้อย่างเหมาะสม อาจหันไปใช้ไขมันและกล้ามเนื้อเป็นพลังงาน ส่งผลให้น้ำหนักลดลงโดยไม่ได้ตั้งใจ
5. อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
ระดับน้ำตาลในเลือดที่ผิดปกติอาจส่งผลต่อการนำพลังงานไปใช้ ทำให้รู้สึกเหนื่อยง่ายและไม่มีแรง
6. สายตาพร่ามัว
ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงอาจส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของของเหลวในดวงตา ทำให้การมองเห็นไม่ชัดเจน
7. แผลหายช้า ติดเชื้อง่าย
น้ำตาลในเลือดที่สูงต่อเนื่องอาจรบกวนการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันและการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ ทำให้แผลหายช้าและเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
ข้อควรรู้: อาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าเป็นโรคเบาหวานเสมอไป และผู้ป่วยเบาหวานบางรายอาจไม่มีอาการในระยะแรก การตรวจเลือดจึงเป็นวิธีสำคัญในการวินิจฉัย
ใครบ้างที่มีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน?
บุคคลต่อไปนี้ควรใส่ใจตรวจสุขภาพและประเมินความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ
- ผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือมีภาวะอ้วน
- ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคเบาหวาน
- ผู้ที่ไม่ค่อยออกกำลังกายหรือมีกิจกรรมทางกายน้อย
- ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง
- ผู้ที่มีภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ
- ผู้ที่เคยมีภาวะน้ำตาลในเลือดสูงหรือภาวะก่อนเบาหวาน
- ผู้หญิงที่เคยมีประวัติเบาหวานขณะตั้งครรภ์
แม้ไม่มีปัจจัยเสี่ยงชัดเจน ก็ไม่ควรละเลยการตรวจสุขภาพ เพราะโรคเบาหวานสามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกวัย
ตรวจเบาหวานได้อย่างไร?
การตรวจระดับน้ำตาลในเลือดเป็นวิธีสำคัญในการค้นหาผู้ที่มีความเสี่ยงและวินิจฉัยโรคเบาหวาน โดยมีวิธีตรวจที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่
1. ตรวจระดับน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหาร (FPG)
เป็นการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมง
- ต่ำกว่า 100 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร โดยทั่วไปถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ
- 100–125 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร เข้าข่ายภาวะก่อนเบาหวาน
- ตั้งแต่ 126 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตรขึ้นไป เข้าข่ายเกณฑ์วินิจฉัยโรคเบาหวาน
2. ตรวจน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1c)
เป็นการตรวจที่สะท้อนค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดในช่วงประมาณ 2–3 เดือนที่ผ่านมา
- ต่ำกว่า 5.7% โดยทั่วไปถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ
- 5.7–6.4% เข้าข่ายภาวะก่อนเบาหวาน
- ตั้งแต่ 6.5% ขึ้นไป เข้าข่ายเกณฑ์วินิจฉัยโรคเบาหวาน
ทั้งนี้ การวินิจฉัยต้องพิจารณาตามแนวทางทางการแพทย์ และในผู้ที่ไม่มีอาการชัดเจนอาจจำเป็นต้องตรวจยืนยันซ้ำ
8 วิธีลดความเสี่ยงโรคเบาหวาน
การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันสามารถช่วยลดความเสี่ยงของโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้
1. ลดการเติมน้ำตาลในอาหารและเครื่องดื่ม
2. ลดน้ำหวาน น้ำอัดลม และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง
3. เลือกรับประทานผัก ธัญพืชไม่ขัดสี และอาหารที่มีกากใย
4. ลดอาหารทอด อาหารไขมันสูง และอาหารแปรรูป
5. ออกกำลังกายหรือมีกิจกรรมทางกายอย่างสม่ำเสมอ
6. ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
7. พักผ่อนให้เพียงพอและดูแลสุขภาพจิต
8. หลีกเลี่ยงบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ผู้ใหญ่ทำกิจกรรมทางกายระดับปานกลางอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ หรือปรับตามความเหมาะสมของสุขภาพแต่ละบุคคล
หากเป็นเบาหวานแล้ว ต้องดูแลตัวเองอย่างไร?
ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวานไม่ควรตื่นตระหนก เพราะสามารถดูแลและควบคุมโรคได้ด้วยการรักษาที่เหมาะสม
สิ่งสำคัญ ได้แก่
- รับประทานยาตามแพทย์สั่ง ไม่หยุดยาเอง
- ควบคุมอาหารและปริมาณน้ำตาล
- ออกกำลังกายตามความเหมาะสม
- ตรวจระดับน้ำตาลตามคำแนะนำของแพทย์
- ตรวจสุขภาพไตและดวงตาตามกำหนด
- ดูแลเท้าและตรวจสอบบาดแผลอย่างสม่ำเสมอ
หากมีอาการอ่อนเพลียมาก อาเจียน หายใจผิดปกติ ซึมลง หรือหมดสติ ควรรีบรับการรักษาฉุกเฉิน
โรคเบาหวานหากปล่อยไว้ อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนอะไรบ้าง?
การมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานานโดยควบคุมไม่เหมาะสม อาจทำให้เกิดความเสียหายต่ออวัยวะสำคัญ ได้แก่
- ไต: เพิ่มความเสี่ยงโรคไตเรื้อรังและไตวาย
- ดวงตา: เกิดเบาหวานขึ้นจอประสาทตาและเสี่ยงสูญเสียการมองเห็น
- หัวใจ: เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
- สมอง: เพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง
- ระบบประสาท: เกิดอาการชาและสูญเสียความรู้สึกบริเวณมือและเท้า
- เท้า: เกิดแผลเรื้อรัง ติดเชื้อ และอาจรุนแรงจนต้องตัดอวัยวะ
การตรวจพบโรคตั้งแต่ระยะแรกและควบคุมระดับน้ำตาลอย่างเหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้ได้
รู้เร็ว ป้องกันทัน เริ่มต้นจากการตรวจสุขภาพ
โรคเบาหวานเป็นโรคที่ไม่ควรมองข้าม แม้ในวันที่ร่างกายยังแข็งแรงและไม่มีอาการผิดปกติ เพราะการตรวจสุขภาพและประเมินความเสี่ยงตั้งแต่เนิ่น ๆ เป็นวิธีสำคัญในการค้นหาความผิดปกติ
อย่ารอให้มีอาการรุนแรงแล้วจึงเริ่มดูแลสุขภาพ การเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสม ออกกำลังกาย และตรวจระดับน้ำตาลในเลือดตามคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์ เป็นจุดเริ่มต้นที่ทุกคนทำได้
สุขภาพที่ดีเริ่มต้นจากการรู้จักดูแลตัวเอง วันนี้ตรวจพบความเสี่ยงเร็ว ก็มีโอกาสป้องกันและดูแลได้ทันเวลา
ติดตามข่าวสารสุขภาพและความรู้ที่เป็นประโยชน์ต่อประชาชนได้ที่ Townlie.com
ข่าวสารทั่วไป / ประชาสัมพันธ์
โรคเบาหวาน ภัยเงียบใกล้ตัว เช็ก 7 สัญญาณเตือน รู้เร็วป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้
รีวิวและความคิดเห็นต่อข่าวนี้
ร่วมให้คะแนนประโยชน์ของข่าวและแสดงความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์
0.0
/ 5.0
(0 รีวิว)
ยังไม่มีรีวิวหรือความคิดเห็นสำหรับข่าวนี้ ร่วมแสดงความคิดเห็นเป็นคนแรกได้เลยครับ
ป้ายกำกับ / ค้นหาที่เกี่ยวข้อง:
ข่าวสารอื่นๆ ที่น่าสนใจ
ความเชื่อกับข้อเท็จจริง
วิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์
16/11/2026
FAA ปิดน่านฟ้าสหรัฐฯ วันเดียวกับ SpaceX ปล่อย Starship เปิดข้อเท็จจริงเบื้องหลังข่าวลือ UFO
อ่านเพิ่มเติม