ประวัติจังหวัดกาญจนบุรี
ยุคก่อนประวัติศาสตร์

พื้นที่จังหวัดกาญจนบุรีมีหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์มาอย่างยาวนาน พบเครื่องมือหิน ภาชนะดินเผา และโครงกระดูกมนุษย์ในหลายอำเภอ แสดงให้เห็นว่าพื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งชุมชนโบราณที่สำคัญของภูมิภาคตะวันตกของประเทศไทย

สมัยโบราณและกรุงศรีอยุธยา

กาญจนบุรีมีความสำคัญในฐานะ เมืองหน้าด่านฝั่งตะวันตก เนื่องจากเป็นเส้นทางผ่านระหว่างสยามกับพม่า ใช้เป็นพื้นที่ตั้งกองทัพและป้องกันการรุกรานจากศัตรู
ในสมัยกรุงศรีอยุธยา เมืองกาญจนบุรีตั้งอยู่บริเวณใกล้แม่น้ำแควและแม่น้ำแม่กลอง เพื่อความสะดวกด้านการคมนาคมและการทหาร

การย้ายเมืองในสมัยรัตนโกสินทร์

ปี พ.ศ. 2374 ในสมัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3)
โปรดเกล้าฯ ให้ย้ายเมืองกาญจนบุรีจากที่ตั้งเดิมมาสร้างเมืองใหม่บริเวณ ปากแพรก ซึ่งเป็นที่ตั้งของตัวเมืองกาญจนบุรีในปัจจุบัน พร้อมสร้างกำแพงเมืองและป้อมปราการ เพื่อเสริมความมั่นคงด้านการป้องกันประเทศ

เหตุการณ์สำคัญในสงครามโลกครั้งที่ 2

จังหวัดกาญจนบุรีมีบทบาทสำคัญในช่วง สงครามโลกครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2484–2488)
เมื่อกองทัพญี่ปุ่นสร้าง ทางรถไฟสายไทย–พม่า เพื่อใช้ลำเลียงกำลังพลและยุทธปัจจัย โดยใช้แรงงานเชลยศึกและแรงงานจำนวนมาก
เหตุการณ์นี้ทำให้เกิดสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ เช่น

สะพานข้ามแม่น้ำแคว

สุสานทหารสัมพันธมิตร

ช่องเขาขาด

ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความสูญเสียและบทเรียนจากสงคราม

กาญจนบุรีในปัจจุบัน

ปัจจุบันจังหวัดกาญจนบุรีเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับต้น ๆ ของประเทศ มีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ ทั้งภูเขา ป่าไม้ และแม่น้ำ
เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญทั้งด้าน

ประวัติศาสตร์

ธรรมชาติ

วัฒนธรรมชาติพันธุ์

และยังคงมีบทบาทด้านความมั่นคงและการเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านทางฝั่งตะวันตก